یکشنبه
خرداد 23
 
  • افزایش اندازه متن
  • اندازه متن پیش فرض
  • کاهش اندازه متن

سیمای مؤمنین در قرآن

مقاله 6، دوره 4، 7 (ویژه ائمه جمعه)، زمستان 1392، صفحه 20-22 XML اصل مقاله (308 K)
نوع مقاله: مقالات
نویسندگان
خدیجه معین
.
چکیده
ایمان به غیب، اقامه نماز، انفاق
«الَّذینَ یؤمِنونَ بِالغَیبِ وَ یُقیمونَ الصَّلاه وَ ممّا رَزقناهُم یُنفِقون: آنان که به غیب ایمان دارند و نماز را بر پا می‌دارند و از آن‌چه به آنان روزی داده‌ایم، انفاق می‌کنند».1
ایمان به خدا و رسولش و عدم شک در آن
«إنَّما المؤمنونَ الَّذینَ ءَامنُوا بِاللهِ وَ رَسولِهِ ثُمَّ لَم یَرْتابُوا...: مؤمنان واقعی تنها کسانی هستند ک
موضوعات
مقالات
اصل مقاله

 

سیمای مؤمنین در قرآن


ایمان به غیب، اقامه نماز، انفاق

«الَّذینَ یؤمِنونَ بِالغَیبِ وَ یُقیمونَ الصَّلاه وَ ممّا رَزقناهُم یُنفِقون: آنان که به غیب ایمان دارند و نماز را بر پا می‌دارند و از آن‌چه به آنان روزی داده‌ایم، انفاق می‌کنند».1

ایمان به خدا و رسولش و عدم شک در آن

«إنَّما المؤمنونَ الَّذینَ ءَامنُوا بِاللهِ وَ رَسولِهِ ثُمَّ لَم یَرْتابُوا...: مؤمنان واقعی تنها کسانی هستند که به خدا و رسولش ایمان آورده‌اند، سپس هرگز شک و تردیدی به خود راه نداده...»2

ایمان به قرآن و سایر کتب آسمانی و یقین به آخرت

«وَ الَّذینَ یؤمنونَ بِما أنزِلَ إِلیکَ وَ ما أنزِلَ مِنْ قَبلِکَ وَ بِالآخِرهٍ هُم یوقِنون: و آنان که به آن‌چه به سوی تو و به آن‌چه پیش از تو نازل شده، مؤمن هستند و به آخرت یقین دارند».3

«الَّذین یظنُّونَ أنَّهُم مُلاقوا رَبِّهِم وَ أنَّهُم إِلیهِ راجِعونَ: [دارندگان قلب فروتن] کسانی هستند که یقین دارند دیدار کننده‌ [قیامت و پاداش] پروردگارشان می‌باشد و قطعاً به سوی او باز می‌گردند».4

یاری جوینده از صبر و نماز

«اسْتَعینُوا بِالصَّبْر وَ الصَّلاهِ وَ إِنَّها لَکبِیرَه إِلاّ عَلی الخاشِعِینَ: از صبر و نماز [برای حل مشکلات خود و پاک ماندن از آلودگی‌ها و رسیدن به رحمت حق] کمک بخواهید و بی‌تردید این کار جز بر کسانی که در برابر حق قلبی فروتن دارند دشوار و گران است».5

محبت و عشق به خدا

«وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یتَّخِذُ مِنْ دونِ اللهِ أنْداداً یحِبُّونَهُم کَحُبِّ اللهِ وَ‌ الَّذینَ آمَنوا أشَدُّ حُبّاً للهِ وَ لَو یری الَّذینَ ظَلموا إِذ یَرونَ العَذابَ أنَّ الْقُوَّه للهِ جَمیعاً وَ أنَّ اللهَ شدیدُ الْعَذابِ: و برخی از مردم به جای خدا معبودهایی انتخاب می‌کنند که آنها را آن گونه که سزاوار است خدا را دوست داشته باشند، دوست می‌دارند؛ ولی آنان که ایمان آورده‌اند، محبت و عشقشان به خدا بیشتر و قوی‌تر است. و اگر کسانی که [با انتخاب معبودهای باطل] ستم روا داشتند، هنگامی که عذاب را ببینند، بی‌تردید بفهمند که همه قدرت ویژه خداست ‍]و معبودهای باطل، هیچ و پوچند] و خدا سخت کیفر است».6

دادن جان و مال و خانواده در راه خدا

«إِنَّما المؤمِنونَ الَّذینَ ءامنُوا بِاللهِ وَ رَسولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتابوا وَ جَهَدوا بِأمْولِهِمْ وَ أنفُسِهِمْ فی سبیلِ اللهِ أولئک هُمُ الصدِقُونَ: مؤمنان واقعی تنها کسانی هستند که به خدا و رسولش ایمان آورده‌اند، سپس هرگز شک و تردیدی به خود راه نداده و با اموال و جان‌های خود در راه خدا جهاد کرده‌اند، آنها راستگویانند».7

«وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یشْری نَفسهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ وَ اللهُ رءُوف بِالعبادِ: و از مردم کسی است که جانش را برای خشنودی خدا می‌فروشد و خدا به بندگان مهربان است».8

استغفار کننده

«الَّذینَ یقولونَ رَبَّنا إِنَّنا آمنَّا فَاغْفِرْ لَنا ذُنوبَنا وَ قِنا عَذابَ النَّار: آنان که می‌گویند: پروردگارا! قطعاً ما ایمان آوردیم، پس گناهانمان را بیامرز و ما را از عذاب آتش نگاه دار».9

صبور،‌ صادق، مطیع و خاضع، شب زنده‌دار

«الصّابِرینَ وَ‌ الصَّادِقینَ وَ الْقانِتینَ وَ الْمُنْفِقینَ وَ الْمُسْتَغْفِرینَ بِالأسْحَار: آنان که صبرکنندگان و راستگویان و فرمان‌برداران و انفاق کنندگان و استغفارکنندگان در سحرهایند».10

امر به معروف و نهی از منکرکننده

«یؤمِنُونَ بِاللهِ وَ الیوْمِ الآخِرِ وَ یأمُرونَ بِالْمَعْروفِ وَ یَنْهَونَ عَنِ المُنکرِ: [در سایه قرآن و نبوّت پیامبر] به خدا و روز قیامت ایمان می‌آورند و به کار شایسته و پسندیده فرمان می‌دهند و از کار ناپسند و زشت باز می‌دارند».11

شتابان در انجام کارهای نیک

«وَ یسارِعونَ فِی الْخَیراتِ وَ أولئِکَ مِنَ الصّالِحین: و در کارهای خیر می‌شتابند؛ و اینان از شایستگانند».12

فرو برنده‌ی خشم

«... وَ الْکاظِمینَ الْغَیظَ وَ الْعافِینَ عَنِ النَّاسِ وَ اللهُ یحِبُّ الْمُحْسِنینَ: و خشم خود را فرو می‌برند و از [خطاهای] مردم در می‌گذرند؛ و خدا نیکوکاران را دوست دارد».13

پیامبر خدا(ص) می‌فرماید: «مؤمنان آسان‌گیر و نرم‌خویند».

ذاکر و متوکل و افزایش ایمان آنها با خواندن شدن آیات

«الَّذینَ یذْکُرونَ اللهَ قِیاماً وَ قُعوداً وَ عَلی جُنُوبِهِم: آنان که همواره خدا را ایستاده و نشسته و به پهلو آرمیده یاد می‌کنند»14

«أنَّما المؤمِنونَ الَّذینِ إذا ذُکِرَ اللهُ وَجِلَت قُلوبُهُم وَ إِذا تُلِیت عَلَیهِم آیاتُهُ زَادتْهُم إِیماناً وَ عَلی رَبِّهِم یتَوَکَّلون: مؤمنان، فقط کسانی هستند که چون یاد خدا شود، دل‌هایشان ترسان می‌شود و هنگامی که آیات او بر آنان خوانده شود بر ایمانشان می‌افزاید و بر پروردگارشان توکل می‌کنند».15

«وجل» همان حالت خوف و ترسی است که به انسان دست می‌دهد که سرچشمه آن یکی از این دو چیز است، گاهی به خاطر درک مسؤولیت‌ها و احتمال عدم قیام به وظایف لازم در برابر خدا می‌باشد و گاهی به خاطر درک عظمت مقام و توجه به وجود بی‌انتها و پر مهابت او است.

گاه انسان به دیدن شخص بزرگی که از هر نظر شایسته‌ است می‌رود. شخص دیدارکننده گاهی آنچنان تحت تأثیر مقام پرعظمت او قرار می‌گیرد، که احساس یک نوع وحشت در درون قلب خویش می‌نماید، تا آنجا که به هنگام سخن گفتن لکنت زبان پیدا می‌کند و حتی گاهی حرف خود را فراموش می‌کند، هر چند آن شخص بزرگ، نهایت محبت و علاقه را به او داشته باشد و کار خلافی نیز از این شخص سر نزده باشد. این ترس، بازتاب و عکس‌العمل درک عظمت است.

قرآن مجید می­فرماید: «لو انزلنا هذا القرآن علی جبل لرأیته خاشعا متصدعا من خشیه الله: اگر این قرآن را بر کوه نازل می‌کردیم، خاشع و ترسان و از خوف خدا شکافته می‌شد» و نیز می‌خوانیم: «انما یخشی الله من عباده العلماء: تنها بندگان عالم و آگاه از عظمت خدا، از او می‌ترسند». به این ترتیب، پیوندی میان آگاهی و خوف، همواره برقرار است؛ بنابراین اشتباه است که ما سرچشمه‌ خوف و خشیت را تنها عدم انجام وظایف و مسؤولیت‌ها بدانیم.

هم­چنین آنها همواره در مسیر تکامل پیش می‌روند و لحظه‌ای آرام ندارند و هنگامی که آیات خدا بر آنها خوانده شود بر ایمانشان افزوده می‌شود (و اذا تلیت علیهم آیاته زادتهم ایمانا).

نمو و تکامل، خاصیت همه‌ موجودات زنده است، موجود فاقد نمو و تکامل یا مرده است و یا در سراشیبی مرگ قرار گرفته، مؤمنان راستین، ایمانی زنده دارند، و نهال آن ایمان، با آبیاری از آیات خدا روز به روز نمو بیشتر و گل‌ها و شکوفه‌ها و میوه‌های تازه‌تری پیدا می‌کند، آن­ها هم­چنان مردگان زنده‌نما در جا نمی‌زنند و در حال رکود و یکنواختی مرگ‌بار نیستند، هر روز که نو می‌شود فکر و ایمان و صفات آنها هم نو می‌شود.

توکل، تسلیم، تفویض و رضا

صفت بارز دیگر آن­ها این است که تنها بر پروردگار خویش تکیه و توکل می‌کنند (و علی ربهم یتوکلون).

افق فکر آنها آن­چنان بلند است که از تکیه کردن بر مخلوقات ضعیف و ناتوان هر قدر هم به ظاهر عظمت داشته باشند، ابا دارند، آن­ها آب را از سرچشمه می‌نوشند و هر چه می‌خواهند و می‌طلبند، از اقیانوس بی‌کران عالم هستی و از ذات پاک پروردگار می‌خواهند. روحشان بزرگ و سطح فکرشان بلند و تکیه‌گاهشان تنها خداست.

پیامبراکرم(ص) می‌فرماید: «پنج چیز از ایمان است و اگر در کسی نباشد ایمان ندارد: تسلیم در برابر فرمان خدا و رضا به قضای خدا و واگذاشتن کارها به خدا و توکل به خدا و صبر هنگام صدمه نخستین».

پی‌نوشت‌ها

1. بقره،3.

2. حجرات، 15.

3. بقره، 4.

4. بقره، 46.

5. بقره، 45.

6.بقره، 165.

7. حجرات، 15.

8. بقره، 207.

9. آل‌عمران، 16.

10.آل عمران، 17

11.آل عمران، 12

12.همان

13.آل عمران، 134

14.آل عمران 191،

15.انفال، 2



[1]- ماهنامه یاس، شماره 67.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 278
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 49
ارسال نظر در مورد این مقاله

شماره‌های پیشین مجله

MDB2 Error: unknown error