یکشنبه
خرداد 23
 
  • افزایش اندازه متن
  • اندازه متن پیش فرض
  • کاهش اندازه متن

انتشار رایحه بیداری اسلامی از گلستانِ مسجد

مقاله 6، دوره 3، شماره 13، زمستان 1391، صفحه 12-13 XML اصل مقاله (266 K)
نوع مقاله: مقالات
نویسندگان
رحمان غریبی
چکیده
شکی وجود ندارد که چشمه زلال مبارزه علیه باطل در طول تاریخ پر فراز و نشیب‌ اسلام و مسلمین، از مسجد جوشیده، چه آن که در جریان انقلاب اسلامی نیز همین مکان مقدس الهی بود که توانست به قیام مردم ایران که به برقراری حکومت اسلامی انجامید، نیرو و توانی صدچندان ببخشد.
موضوعات
مقالات
اصل مقاله

انتشار رایحه بیداری اسلامی از گلستانِ مسجد

(با نگاهی به اندیشه‌های امام خمینی «ره»)

 

ارسالی از:

 رحمان غریبی/ سنندج/ کارشناس ارشد فقه شافعی

شکی وجود ندارد که چشمه زلال مبارزه علیه باطل در طول تاریخ پر فراز و نشیب‌ اسلام و مسلمین، از مسجد جوشیده، چه آن که در جریان انقلاب اسلامی نیز همین مکان مقدس الهی بود که توانست به قیام مردم ایران که به برقراری حکومت اسلامی انجامید، نیرو و توانی صدچندان ببخشد.

بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام (ره) در همین باره با تأکید بر نقش و جایگاه بی‌بدیل مسجد خطاب به مسلمانان جهان می‌فرماید: اگر حرم و کعبه و مسجد و محراب، سنگر و پشتیبان سربازان خدا و مدافعان حرم و حرمت انبیاء نیست، پس مأمن و پناهگاه آنان در کجاست؟(1)

نقش مساجد در انسجام مردم انقلابی

با پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی (ره) مساجد نیز همانند دوران صدر اسلام جایگاه واقعی خود را بازشناختند، به طوری که نیروهای فعال واقعی در مساجد به طور مستقیم در متن انقلاب شرکت جستند، به گونه‌ای که از آن پس مساجد نقش پایگاه ارتباطی مردم را به عهده داشتند و در شرایط حساسی که نهضت اسلامی فاقد هرگونه تشکیلات منطبق با  معیارهای اسلامی بود، مساجد توانستند این نارسایی مهم را جبران کرده و به انسجام نیروهای مردمی بپردازند.

علاوه بر این بسیاری از برنامه‌های انقلاب مانند رفراندوم، شورای محلی، کانون‌های بسیج و دیگر ضرورت های زمان در مساجد انجام می‌گرفت.

مسجد سنگر اسلام در برابر بیداد

امام امت (ره) همچنین با تأکید بر نقش محوری مسجد در خنثی کردن نقشه‌های دشمنان اسلام خاطر نشان می‌کند؛ اینها از مسجد می‌ترسند، من تکلیفم را باید ادا کنم به شما بگویم، شما دانشگاهی‌ها، شما دانشجوها، همه‌تان مساجد را بروید پرکنید، سنگر هست اینجا، سنگرها را باید پر کرد. (2)

پیرجماران در جایی دیگر نیز تصریح می‌کند: مساجد و محافل دینیه را که سنگرهای اسلام در مقابل شیاطین است، هرچه بیشتر گرم و مجهز نگه‌دارید. (3)

نقش محوری مسجد در صدر اسلام

اساساً ما در بررسی نقش مسجد در صدر اسلام نیز به خوبی متوجه جامعیت مسجد در همه زمینه‌های عبادی سیاسی، فرهنگی، آموزشی، نظامی، قضایی و ... می‌شویم، به گونه‌ای که محور همه‌ این فعالیت‌ها، امامت و پیشوایی در مسجد است اهمیت این موضوع در ساختار مسجد تا بدان جاست که در زمان حضور پیامبر (ص) در مدینه، شخص ایشان عهده‌ دار اداره مسجدالنبی (ص) بود و  در غیاب آن حضرت نیز امامت مسجد برعهده کسی بوده که توسط آن بزرگوار معین گردیده است.

 

مسجد؛ پایگاه حرکتهای اسلامی

در زمان حضرت رسول اکرم (ص) یکی از مهم‌ترین نقش‌های مسجد، تدارک مقدمات فکری و بسیج عمومی مسلمانان به منظور جهاد با کفار بوده است. عیناً همین نقش در جریان نهضت مقابله با طاغوت پهلوی به رهبری امام خمینی (ره) در سال 1342 تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران مشاهده می‌شود.

از سویی تأثیر این مکان نورانی در طول 8 سال دفاع مقدس در جذب نیروهای رزمنده بسیجی و آموزش آنها و نیز پشتیبانی و فعالیت‌های پشت جبهه، بر هیچ کس پوشیده نیست. مسلم و بدیهی است که اگر بیانات روشنگرانه آن پیرفرزانه نبود، مساجد نمی‌توانستند جایگاه حقیقی خود را بدست آورند و او بود که مساجد را مرکز جنبش‌ها و حرکت‌های اسلامی معرفی کرده و می‌فرمود: مسجد در اسلام و در صدراسلام همیشه مرکز جنبش و حرکت‌های اسلامی بوده... از مسجد تبلیغات اسلامی شروع می‌شده است. از مسجد حرکت قوای اسلامی برای سرکوبی کفار و وارد کردن آنها در [زیر] بیرق اسلام بوده است. شما که از اهالی مسجد و علمای مساجد هستید، باید پیروی از پیغمبر اسلام (ص) و اصحاب آن سرور کنید و مساجد را برای تبلیغ اسلام و حرکت اسلامیت و قطع ایادی شرک و کفر و تأیید مستضعفین در مقابل مستکبرین قرار دهید. (4)

نقش شتاب بخش مساجد موج بیداری اسلامی

در جریان بیداری اسلامی نیز محور آغاز و قوت امواج به پاخاسته‌ مردمی در کشورهای مسلمان منطقه عموماً مساجد بوده است چه آن که بی‌تردید مسجد همواره هسته اساسی جریانات اسلامی علیه ظلم و ستم و دیکتاتوری بوده است. به ویژه در حرکت‌های یکی دو ساله اخیر کشورهای اسلامی که عنصر و جوهره اصلی حرکت خونین آن‌ها اسلام‌خواهی بوده و مساجد به عنوان پایگاه این حرکت اسلام خواهی، نقش محوری را در شتاب بخشیدن به بیداری اسلامی داشته است.

کانون مبارزه با ظلم نامسلمانان!

آری در کشورهای اسلامی نقش مسجد، دیگر نه عزلت و گریزگاهی از جامعه است که مردم برای دوری جستن از دنیا، گرفتن وضو، انجام عبادات یا گوش دادن به صوت قرآن به آن پناه می‌برده‌اند بلکه برعکس، مسجد به عنوان یک کانون مبارزه و مرکز فرماندهی علیه ظلم و بیداد طاغوت‌های غرب زده بدل گردیده است و این الگوی مبارزاتی البته از انقلاب اسلامی ملت بزرگ ایران به رهبری بت‌شکن قرن، امام خمینی (ره) گرفته شده است.

کارکردی فراتر از خلوتگاه راز!

واقعیت آن است که براساس آموزه‌های اسلامی، مساجد در واقع مهم‌ترین مرکز اجتماعی سیاسی باید باشند ولی متأسفانه در طول یکی دو قرن اخیر، گروهی از متحجران و از سوی دیگر روشنفکرمابان، خواسته یا ناخواسته دست به دست هم داده و باعث شده‌اند که مساجد در جوامع اسلامی، کارکرد حداقلی خود یعنی محلی صرفاً برای عبادت داشته باشند و حال آن که انقلاب اسلامی این ذهنیت را بر هم زد.

حضرت امام (ره) در همین‌باره فرمایشات بسیار مهم و راهگشایی دارند، آنجا که می‌فرمایند: مسجد مرکز تبلیغ است، در صدر اسلام از همین مسجدها جیش‌ها، ارتش‌ها راه می‌افتاده، مرکز تبلیغ احکام سیاسی اسلامی بوده، هر وقت یک گرفتاری را طرح می‌کردند صدا می‌کردند «الصلوه مع الجماعه» اجتماع می‌کردند این گرفتاری را طرح می‌کردند، صحبت‌ها را می‌کردند، مسجد مرکز اجتماع سیاسی است. اجتماعات خود را هرچه بیشتر در مساجد و محافل و فضاهای باز عمومی برپا نمایید. (5)

هشدار نسبت به خطر جدایی انقلابهای مردمی از مساجد

و بالاخره آن که امام عظیم الشان (ره) با درک حساسیت و خصومت دشمنان اسلام نسبت به جایگاه مساجد، بارها خطر جدایی انقلاب‌های مردمی از مساجد را مورد تأکید قرار داده و می‌فرمودند، اگر این مسجد و مرکز ستاد اسلام قوی باشد، ترس از فانتوم‌ها نداشته‌ باشید. ترس از آمریکا و شوروی و اینها نداشته باشید، آنروز باید ترس داشته باشید که شما پشت بکنید به اسلام پشت کنید به مساجد. (6)

معجزه مسجد در شکست قدرتهای غیر الهی

حضرت امام (ره) در جایی دیگر، این چنین همگان را متوجه توطئه شوم دشمنان اسلامی می‌نمایند: این یک توطئه است که می‌خواهند مسجدها را کم کم خالی کنند، شما باید هوشیار باشید که مسجدهایتان و محراب‌هایتان و منبرهایتان را حفظ کنید و بیشتر از سابق، شمایی که این معجزه را از مسجد دیدید که همه قدرتها را به هم شکست. نباید در اسلام سستی کنید. مسجدها را محکم نگه دارید و پرجمعیت کنید.(7)

 

مراجع

 

1. صحیفه امام، ج 20، ص 316.

2. همان، ج 12، ص 393

3. همان، ج 2، ص 451

4. کتاب مسجد و انقلاب اسلامی، ص 46

5. صحیفه امام، ج 10، ص 16 و 17

6. همان، ج 13، ص 21

7. همان، ج 13، ص 19

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 315
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 51
ارسال نظر در مورد این مقاله

شماره‌های پیشین مجله

MDB2 Error: unknown error