یکشنبه
خرداد 23
 
  • افزایش اندازه متن
  • اندازه متن پیش فرض
  • کاهش اندازه متن

گفت و گو با عبدالرحیم خطیبی قشمی

مقاله 4، دوره 3، 1 (ویژه ائمه جمعه)، تابستان 1391، صفحه 8-9 XML اصل مقاله (246 K)
نوع مقاله: گفت و گو
نویسندگان
محمد جعفر شفقت
چکیده
عبدالرحیم خطیبی قشمی
نقش و رسالت امام جمعه،
 نقش و رسالت یک پیشوا و رهبر و مرشد دینی است
 امام جمعة اهل سنت قشم و  مسئول شورای روحانیون اهل سنت شهرستان قشم و مدرس مدرسه علمیة بندرعباس و عضو هیئت افتاء اهل سنت جنوب ایران.
موضوعات
آشنایی با مشاهیر اهل سنت
اصل مقاله

گفت و گو با عبدالرحیم خطیبی قشمی

 

به عنوان اولین سؤال،  به اهمیت و جایگاه نماز جمعه اشاره بفرمایید.

بدون شک از آن جائی که نماز جمعه به عنوان یک عبادت، مجمع عمومی مردم یک شهر نیز محسوب می‌شود که در آن اقشار مختلف مردم هفته ای یک بار در یک زمان و مکان  بدون دعوتنامه حضور پیدا می‌کنند و در هیچ آئینی چنین جمعیتی را حتی با دعوتنامه هم نمی توان یکجا جمع کرد، لذا نماز جمعه، هم یکی از جاذبه های اسلام است و هم یک فرصت طلائی است در اختیار ائمة محترم جمعه جهت توجیه و ارشاد مردم و جهت دادن به جامعه.

 نماز جمعه چگونه می‌تواند در تربیت سیاسی و اجتماعی مردم مؤثر واقع شود؟

از آن جائی که اقشار مختلف مردم با شوق و انگیزة دینی در نماز جمعه حاضر می‌شوند و با اعتماد به خطبه های جمعه گوش فرا می‌دهند، می‌توان گفت هم حضور یکپارچة مردم با گرایش های گوناگون در کنار یکدیگر که خود نمایش وحدت و همدلی است و هم ارشادات و توجیهات یک امام جمعة حکیم و با درایت، می‌تواند نقش کلیدی در یک دست نمودن جامعه و تربیت سیاسی و اجتماعی مردم ایفا کند.

 نقش ائمة جمعه در هدایت جامعه چیست؟ چه انتظاراتی از ائمة جمعه می‌رود؟

نقش و رسالت امام جمعه، نقش و رسالت یک پیشوا و رهبر و مرشد دینی است که می‌تواند جامعه را در مسیر رشد و تعالی بر اساس آرمان ها و ارزش های والای دین به پیش ببرد و مهم ترین انتظار از ائمة جمعه این است که این مسئولیت حساس و این رسالت خطیر را درک نموده و نقش خود را در این زمینه پر رنگ تر و مؤثرتر ایفا نمایند.

 مشخصه های یک امام جمعة موفق چیست؟

یک امام جمعة موفق به نظر این حقیر کسی است که بتواند پنج بُعد شخصیتی را در خود تحقق ببخشد: 1- شخصیت یک پیشوا و مرشد، که مقتضای کلمة (( امام)) است . 2- شخصیت یک عالم و کارشناس دینی که پاسخگوی سؤالات و اشکالات شرعی مردم باشد و انتظار مردم را در این پاسخگوئی برآورده نماید .3- شخصیت یک مربی و معلم که رسالت تربیت و تعلیم را که رسالت انبیاء الهی بوده است با استفاده از اسلوب های پیشرفتة تربیت و تعلیم انجام دهد  4- شخصیت یک مدیر موفق که جامعة خود را ازلحاظ دینی و مذهبی با حکمت و تدبیر مدیریت کند. 5- شخصیت یک واعظ و خطیب توانمند و سخن دان که با سخنان دلنشین، حکیمانه و عالمانة خود مردم را توجیه و ارشاد نماید.

 یکی از عوامل موفقیت امام جمعه ارتباط مستمر و عاطفی با جوانان است؛ شما برای این مسئله چه برنامه ای دارید ؟

بدون شک هنر اصلی امام جمعه در این است که بتواند قشر جوان و تحصیلکرده را به سمت مراسم جمعه جذب کند تا از برکات جمعه و رهنمودهای خطبة جمعه بهره مند گردند،  اما این امر مستلزم دو چیز است: اولا ً: ارتباط صمیمی و نزدیک با قشر جوان و فاصله نگرفتن از آنها که هر امام جمعه باید با ذوق و سلیقة خودش برای این موضوع برنامه داشته باشد که یکی از آن برنامه ها می‌تواند مشارکت دادن جوانان در برگزاری مراسم جمعه و توجه به نظرات و پیشنهادات آنها در این زمینه باشد. ثانیا ً: بالا بردن سطح علمی خطبه های جمعه و پر محتوا نمودن خطبه ها و توجه به نیازها و مشکلات جوانان در خطبه ها که خود می‌تواند عامل مؤثری در جذب این قشر باشد.

 برای استقبال بیشتر مردم از مراسم نماز جمعه چه برنامه هائی را لازم و ضروری می دانید؟

همان گونه که اشاره شد بالا بردن سطح علمی خطبه ها و جذاب بودن آن از لحاظ محتوا و ملموس بودن قضایای مطروحه در خطبه ها برای مردم، می‌تواند انگیزه ای برای حضور بیشتر مردم در نماز جمعه باشد؛ اما در عین حال از دافعه ها هم باید برحذر بود. به عنوان مثال  یکی از آن دافعه ها استفاده از لحن خشن و تند و تحکم آمیز همراه با توبیخ و سرزنش است که حتی فرزندانمان  هم از لحن تند و ملامت و سرزنش ما دچار نفرت و انزجار می‌شوند.

ائمة جمعه در ایجاد همدلی بین شیعه و سنی چه نقشی دارند؟

ائمة جمعه در این مورد نقش مهمی را بر عهده دارند چون جهت گیری آنها در این زمینه و اعتقاد یا عدم اعتقاد آنها به وحدت کلمه و همدلی بین برادران شیعه و سنی، مستقیم یا غیر مستقیم، خواسته یا ناخواسته، از طریق الفاظ و عبارات، به مرور زمان به مخاطبین آنها انتقال خواهد یافت، و موضع گیری مردم در این خصوص  به نحوی  بازتاب بیانات جناب امام جمعه در دراز مدت  بر روی منبر است و از طرفی امام جمعه به عنوان پیشوای دینی و مذهبی مردم  چه در سمت و سوی وحدت و همدلی و چه در سمت و سوی خلاف آن حرکت کند، مردم هم پشت سر او در همان سمت و سو  حرکت خواهند کرد.

 توصیة شما به عنوان امام جمعه به نمازگزاران چیست؟

اینکه اولا ًً قدر نماز جمعه را بدانند و بر آن به عنوان یک عبادت مواظبت نمایند و بدانند که حضور پر رنگ مردم در نمازهای جمعه مایة یأس و نا امیدی دشمنان و کم رنگ بودن این حضور موجب طمع ورزی دشمنان خواهد بود. ثانیا ً: از رهنمود های دلسوزانة ائمة جمعه پیروی کنند، البته خردمندی اقتضا می‌کند که انسان مؤمن سخن سنج باشد، یعنی سخنان را گوش دهد و از بهترین آن پیروی نماید، به تعبیر قرآن در سورة مبارکه زمر: "فبشرعباد الذین یستمعون القول فیتبعون أحسنه، أولئک الذین هداهم الله و أولئک هم أولوا الألباب ".

 نقش ائمة جمعه د رخنثی سازی شایعات چیست؟

شایعات خیلی اوقات نتیجة خلأ یا خلل در اطلاع رسانی و عدم شفافیت در خبرهاست که با اطلاع رسانی درست و به موقع می‌توان جلو خیلی از شایعات را گرفت و اگر هم  شایعه ای منتشر شد باز بهترین راه خنثی سازی آن همان اطلاع رسانی درست و به موقع است . البته منافقین همیشه مترصد فرصت برای شایعه سازی و گل آلود کردن فضا برای دست یابی به اغراض منافقانة خودشان بوده و هستند که ائمة جمعه باید همواره و مستمراً مردم را از این توطئة جبهة نفاق برحذر دارند.

  ارتباط شما با دفتر امور اهل سنت و شورای برنامه ریزی مدارس اهل سنت چگونه است؟

بحمدالله تعالی هم با دفتر امور اهل سنت و هم با شورای برنامه ریزی مدارس اهل سنت رابطة  حسنه ای در جوی از اعتماد همراه با صمیمیت حکم فرماست  و خدمات ارزنده ای هم در حال حاضر نسبت به اهل سنت دارد ارائه می‌شود. بدون تردید تا زمانی که این حُسن نیت و خیرخواهی ادامه داشته باشد ارتباط ما هم ارتباطی صمیمانه خواهد بود.

 جایگاه نماز جمعه از جهت برگزاری و هم از منظر سیاست ها و برنامه ها نسبت به گذشته چه تفاوت‌هائی ایجاد شده است؟

جایگاه نماز جمعه نسبت به گذشته تفاوت های زیادی پیدا کرده است. در حال حاضر نماز جمعه در کشورمان یک تریبون رسمی و پایگاه اطلاع رسانی دینی، اجتماعی و سیاسی است که مستلزم این است که ائمة جمعه با بینشی عمیق، در کنار مباحث دینی، قضایا و رخدادهای اجتماعی و سیاسی درون مرزی و برون مرزی را رصد نموده و در خطبه های جمعه مورد تحلیل و بررسی قرار دهند و هم چنین با هوشیاری کامل، آسیب ها و تهدید ها را شناسائی نموده و مردم را از آن آگاه نمایند.

 چه نکاتی را در ایجاد وحدت شیعه و سنی در برهة کنونی مهم می‌دانید ؟

همان گونه که عرض شد ائمة جمعه می‌توانند نقش کلیدی در ایجاد و حفظ وحدت بین برادران شیعه و سنی ایفا نمایند. توصیة مؤکد به ائمه جمعه از طرف شورای محترم سیاستگذاری ائمة جمعه و تعیین ائمة جمعة معتقد به وحدت جهت مناطق سنی نشین می‌تواند در حال حاضر بسیار مؤثر باشد.

اهل سنت علاقه مند به وحدت هستند و ارادت خود را به منادیان وحدت به اثبات رسانده اند که نمونة زندة آن را در خردادماه امسال در مراسم تشییع پیکر مطهر حضرت آیت الله العظمی آیت اللهی امام جمعة فقید لارستان فارس شاهد بودیم که  اقشار مختلف اهل سنت آن منطقه یکپارچه برای عرض ارادت و تشییع پیکر پاک آن بزرگوار که محور وحدت و همدلی در آن منطقه بود در کنار برادران شیعة خود حضور یافته بودند .  

 سایر ائمة جمعه جهت پیشبرد اهداف متعالی اسلامی چگونه باید عمل کنند؟ چه پیشنهاداتی دارید؟

شایسته است ائمة محترم جمعه، جامعة خودشان را از لحاظ دینی مدیریت کنند. بهترین پیشنهاد هم در این راستا استفاده نمودن از نیروهای همسو و توانمند جامعه است، مدیر موفق کسی است که بتواند استعدادها و نیروهای مستعد و علاقه مند را در خدمت دین خدا به کار گیرد و به هر کس مسئولیتی را بسپارد و خودش بر همه نظارت و اشراف داشته باشد و بدین وسیله وظائف و مسئولیت ها تقسیم شده،  نه کاری زمین می‌ماند و نه به کسی بیش از ظرفیتش کاری سپرده  می‌شود.

و نکتة پایانی ؟

در پایان  ائمة محترم جمعه را توصیه می‌کنم به رعایت اعتدال و پرهیز از افراط و تفریط در خطبه های جمعه، یعنی نه خطبه ها آن قدر خشک و کلیشه ای باشد که در آن مباحث دینی به صورت بی روح و منجمد بدون تحلیل و بررسی و به دور از ارتباط با صحنه های زندگی اجتماعی و سیاسی مردم مطرح شود و نه هم آن قدر سبک که فکر کنیم خطبة جمعه فقط جای طرح مسائل سیاسی است که تمام وقت خطبه را به خود اختصاص دهد، به صورتی که خطبه های جمعة ما عاری از هرگونه موعظه و اندرز و تذکر دینی بگردد. فراموش نکنیم که انتخاب روز جمعه برای ایراد خطبه و موعظه، به مناسبت بر پا شدن قیامت و رستاخیز است که بر اساس روایات صریح و صحیح در چنین روزی اتفاق خواهد افتاد. بنابراین شایسته است اندرزها و مواعظ دینی و تذکر و هشدار نسبت به جهان آخرت و اسباب نجات و سعادت اخروی را به عنوان مقصد اساسی خطبة جمعه دانسته و  از آن غفلت نکنیم یا آن را در حاشیه قرار ندهیم.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 317
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 56
ارسال نظر در مورد این مقاله

شماره‌های پیشین مجله

MDB2 Error: unknown error