یکشنبه
خرداد 23
 
  • افزایش اندازه متن
  • اندازه متن پیش فرض
  • کاهش اندازه متن

سخنوری (بایدها و نبایدها) (قسمت چهارم)

مقاله 7، دوره 3، 4 (ویژه ائمه جمعه)، پاییز 1391، صفحه 14-15 XML اصل مقاله (225 K)
نوع مقاله: مقالات
نویسندگان
غلامعلی حداد عادل
موضوعات
مقالات
اصل مقاله

سخنوری (بایدها و نبایدها) (قسمت چهارم)

 

هر جمع و جمعیّتی به اقتضای وضع خودشان فرهنگی دارند و سخنگو باید فرهنگ شنونده را مراعات کند. می توان آیه ی شریفه ی (و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه) را از لسان به معنای ظاهری زبان، به فرهنگ تسری داد. زیرا بین زبان و فرهنگ ارتباط تنگاتنگی وجود دارد؛ یعنی، هر سخنرانی مثل هر رسولی باید فرهنگ جامعه ی خودش را رعایت کند.

 محتوای سخن  (بایدها)

تاکنون به نکاتی در مورد ظاهر کلام اشاره کردیم. اینک به بایدهای مضمون و محتوای سخنرانی می پردازیم:

بایدها

1 ـ عالمانه سخن گفتن

عالمانه سخن گفتن همان اندازه در مادّه و محتوای سخنرانی اهمّیّت دارد که درست سخن گفتن در ظاهر و صورت آن. باید توجّه کرد که بی مایه فتیر است و هرکس اهل سخنرانی است، باید حداقل به اندازه ی ساعاتی که برای مردم حرف می زند، مطالعه کند. خطیب باید دائما مطالب جدید به ذهن خود اضافه کند و حرف تازه بزند.

 2 ـ براساس منطق و خردمندی سخن گفتن

قرار دادن محور سخنرانی براساس منطق و عقل و خردمندی و خردورزی و در حاشیه قراردادن جنبه های عاطفی و هیجانی، باید دیگری است که لازم است به آن توجّه شود. جاده ی اصلی سخن باید جاده ی عقل، منطق و استدلال باشد.

چیزی که در مستمع اثر ماندگار و پایدار دارد، استدلال است. البتّه برای تأثیر بیشتر کلام باید از انگیزه های گوناگون و برانگیختن عواطف استفاده کرد و این هنر سخنران است امّا همان طور که استواری ساختمان، به اسکلت آن است نه به کاشی کاری و .... استواری سخنرانی نیز به استدلال و منطق وابسته است. اگر پنجاه سال دیگر نیز کسی سخنرانی مستدل امروز را شنید، در جانش می‌نشیند.

 3 ـ متناسب با مقام و مقال سخن گفتن

سخنران باید بداند که برای چه کسی صحبت می کند و کجا صحبت می کند؟ چه موقع دارد حرف می زند، در چه شرایطی سخنرانی می کند، برای روستایی صحبت می کند، برای جوان سخن می گوید، برای پیر  صحبت می کند، در دانشگاه صحبت می کند و یا در حوزه صحبت می کند.

هر جمع و جمعیّتی به اقتضای وضع خودشان فرهنگی دارند و سخنگو باید فرهنگ شنونده را مراعات کند. می توان آیه ی شریفه ی (و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه) را از لسان به معنای ظاهری زبان، به فرهنگ تسری داد. زیرا بین زبان و فرهنگ ارتباط تنگاتنگی وجود دارد؛ یعنی، هر سخنرانی مثل هر رسولی باید فرهنگ جامعه ی خودش را رعایت کند.

4 ـ استفاده بایسته از قرآن و حدیث

بهترین راه برای تنظیم یک سخنرانی دینی، آغاز کردن آن با آیات قرآن و استفاده از کتب حدیث است. از خطیب دینی انتظار می رود که معارف دینی را عرضه کند. باید با انس با قرآن و ارتباط دائمی با آن و مراجعه به تفاسیر، مطالب را با شرح و تفسیر قرآن به مردم عرضه کرد.

 5 ـ موعظه کردن

از موعظه نباید غفلت کرد. بزرگان دینی ما و از جمله استاد شهید مطهری به آن عنایت کرده و بر آن تأکید می‌کردند.

 6 ـ آشنایی با مباحث روز

آشنایی با مسائل و مباحث روز در سطح ملّی و بین المللی، و معاصر مخاطبان خود بودن، ضرورتی دیگر برای سخنرانی است. گوینده باید با مخاطبان خود معاصر باشد تا بتواند هم زبانی برقرار کند.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 345
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 54
ارسال نظر در مورد این مقاله

شماره‌های پیشین مجله

MDB2 Error: unknown error