یکشنبه
خرداد 23
 
  • افزایش اندازه متن
  • اندازه متن پیش فرض
  • کاهش اندازه متن

سامان فعالیت‏ های فرهنگی در برنامه کاری طلبه

مقاله 6، دوره 2، شماره 7، زمستان 1390، صفحه 22-23 XML
نوع مقاله: مقالات
نویسندگان
محمد عالم‌زاده نوری
پژوهشگر و مدیر گروه اخلاق در مرکز اخلاق و تربیت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
موضوعات
مقالات
اصل مقاله

سامان فعالیت‏ های فرهنگی در برنامه کاری طلبه

 

در این نوشتار مراد از «فعالیت فرهنگی» هر کاری است که با استفاده از نیروی موجود و توانمندی بالفعل فرد، به ‏هدف رشد دیگران و ارائة خدمات فرهنگی صورت گیرد.

بر اساس هویت طلبه، عمدة توان و زمان او باید صرف تحصیل و بالا بردن توانمندی‏های خود گردد و جز در حاشیة این وظیفة اصلی، انتظار نمی‏رود طلبه به فعالیت‏های دیگر بپردازد. اینک ضمن پافشاری مجدد بر این فرمول تأکید می‏کنیم، گرچه پرداختن به این فعالیت‏ها در حاشیة برنامة طلبه قرار دارد، اما به هیچ وجه متن کار او بدون حاشیه، مفید واقع نمی‏شود. خصوصاً طلابی که چند سال در حوزه، تحصیل کرده و بنیة علمی و شخصیتی نسبتا استواری یافته‏اند، وظیفة ویژه‏ای در این مورد دارند. این‏گونه فعالیت‏ها علاوه بر تأمین نیاز جامعه و ادای رسالت اسلامی و زنده نگاه‌داشتن روح حساسیت نسبت به نیازهای جامعه و تقویت بینش اجتماعی، به رشد و تکامل توانمندی‏های مورد نیاز طلبه هم می‏انجامد. به بیان دیگر این‏گونه فعالیت‏ها در مراحل نخست، نوعی تحصیل هم محسوب می‏شود. تحصیل توان سخن‏وری، نویسندگی، پژوهش، کلاس‏داری، مواجهه با جمع، مدیریت، طراحی فرهنگی، ارتباط اجتماعی، کار متشکل گروهی و... . که هر یک به ‏مرورِ زمان و به برکت «تجربه و تمرین» در وجود شخص، شکل می‏گیرد.

تحصیل علوم حوزوی، درون‏مایة این توانمندی‏ها را تأمین می‏کند و این توانایی‏ها قالبی برای ارائة آن محتوا خواهد شد. به خوبی روشن است که محتوای بدون قالب همچون قالب بدون محتوا، مفید واقع نمی‏شود.

پاره‌‏ای از دانش‏آموزان مدارس و دبیرستان‏ها در کنار برنامه‏های آموزشی و تحصیلی خود در فعالیت‏های فوق‏برنامه، حضوری پرنشاط دارند. روزنامه دیواری تهیه می‏کنند، مقاله می‏نویسند و در مراسم صبحگاه ارائه می‏دهند، در کتابخانه یا واحدهای دیگر فعالیت می‏کنند، در اجرای مراسم نماز جماعت، دعا، قرآن، راهپیمایی و برنامه‏های هنری ـ دکلمه، مسابقه، سرود، تئاترـ سهیم می‏گردند، با بسیج مدرسه همکاری می‏کنند، بریدة جراید را در تابلوی مخصوص نصب می‏کنند، کلاس‏های تقویتی برای دوستان خود تشکیل می‏دهند، از ذوق و هنر خود به‏صورت شعر، طراحی، کاریکاتور و.. . . استفاده می‏کنند، آزمایش‏های توصیه شده در کتاب‏های درسی را به‏ خوبی انجام می‏دهند، با بهره‏گیری از دانش و مهارت خود کارهای دستی و وسایل خاص تولید می‏کنند و خلاصه آن‏ که جوش و خروش ویژه‏ای از خود نشان می‏دهند. این دانش‏آموزان با استفاده شایسته از وقت و توان خود؛

ـ بهره‏ای به دیگران می‏رسانند.

ـ تنوع برنامه خود را حفظ و نشاط خود را استمرار می‏بخشند.

ـ آموخته‏های خود را محک می‏زنند و مباحث نظری خشک را بهتر درک می‏کنند.

ـ خلاقیت و توان علمی خود را بالا می‏برند.

ـ فایده و کاربرد معلومات خود را لمس می‏کنند و به ادامه جدی تحصیل، ایمان و امید بیشتری پیدا می‏کنند.

ـ روح تعاون و همکاری را در خود تقویت می‏کنند.

ـ قدرت برخورد اجتماعی و تعامل گروهی را در خود می‏افزایند و صحنة جدی فعالیت‏های اجتماعی را در دایره‏ای کوچک تجربه می‏کنند و همیشه مورد تقدیر و تشویق اولیا و مربیان هستند.

اگر تنها این فعالیت‏ها در «حاشیة» فعالیتِ آموزشی آن‏ها قرار گیرد و آسیبِ جدی به روند تحصیل آن‏ها وارد نسازد، شخصیت این دانش‏آموزانِ پرشور از رهگذر این تلاش و تجربه، مجموعاً بهتر و مفیدتر و جامع‏تر از دانش‏آموز درس‌خوانی است که دائماً دفتر و قلم به دست گرفته و در گوشة انزوا سر در مباحث درسی فرو برده است.

پدران و مادران و مربیان، معمولاً دو توصیه موازی به فرزندان خود می‏کنند؛

یکی حضور فعال در این برنامه‏ها، به جهت فواید فراوان آن.

دوم توجه به ضریب اهمیت درس، و رعایت اعتدال در این حضور.

همین دو توصیه موازی را در حرکت حوزوی نیز باید رعایت کرد. فعالیت‏های جانبی در کنار برنامه تحصیل، برای طلبه ضروری است و مشابه این آثار و برکات را در پی دارد. البته اگر در انجام این فعالیت‏ها رعایت اعتدال و تناسب فراموش نشود.

روشن است که به‏دست آوردن هر توانمندی در ابتدای امر دشوار است و با ناکامی‏ها و شکست‌هایی مواجه می‏شود و احتمالاً ضایعاتی خواهد داشت. اما در مقابل توانمندی و ورزیدگی حاصل از آن، قابل تحمل و مجموعاً مقرون به صرفه است.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 350
ارسال نظر در مورد این مقاله

شماره‌های پیشین مجله

MDB2 Error: unknown error