یکشنبه
خرداد 23
 
  • افزایش اندازه متن
  • اندازه متن پیش فرض
  • کاهش اندازه متن

آسیب شناسی تحصیلی (قسمت سوم)

مقاله 2، دوره 2، شماره 6، پاییز 1390، صفحه 4-5 XML اصل مقاله (502 K)
نوع مقاله: مقالات
نویسندگان
مولوی عبداله عبدالرزاقی
مدرس مدرسه علوم دینی - تایباد
چکیده
در مقاله حاضر با هدف طبقه بندی مقدماتی مشکلات تحصیلی تحت عنوان آسیب شناسی تحصیلی، ده طبقه از مشکلات تحصیلی مطرح شده است که هر طبقه شامل پنج مشکل و در مجموع پنجاه مشکل تحصیلی را مطرح می نماید.
 اگر چه وضوح این مشکلات آن قدر زیاد است که با تعریف نیز قابل تشخیص اند ولی لازم است  ملاک های تشخیصی این مشکلات و علل ایجاد آنان نیز تبیین شود تا موضوع مقاله های دیگری در این مورد باشد.
موضوعات
مقالات
اصل مقاله

 1- آمادگی تحصیلی

اگر چه آمادگی تحصیلی در حیطه های مختلف  تحصیل دارای اهمیت اساسی است  ولی برای این مهم وقت کافی گذاشته نمی شود. ورود محصل با آمادگی لازم صورت نمی گیرد  و این امر می تواند مشکلاتی را طی دوره ای که فرد  با محیط جدید در حال سازگاری است ایجاد کند.

هم چنین در موارد دیگر مثل امتحان ،شرکت در کلاس و مطالعه  نیز آمادگی لازم ایجاد نمی شود.

مشکلات این طبقه عبارتند از:

1-عدم آمادگی تحصیلی

2-عدم آمادگی تحصیلی برای ورود به یک رشته خاص

3-عدم آمادگی قبل از مطالعه

4-عدم آمادگی لازم قبل از امتحان

5-شرکت در کلاس های درسی بدون آمادگی قبلی

2- انگیزش تحصیلی

یکی از شایع ترین مشکلات، مربوط به انگیزش تحصیلی است.

 بسیاری از خانواده ها  از این که فرزندانشان انگیزه لازم  برای تحصیل ندارند  شاکی اند. استادان نیز  به صورت مختلف این طبقه را یکی از مهم ترین آسیب های تحصیلی می دانند. در این طبقه مشکلات زیر قرار می گیرند:

1-عدم احساس نیاز به تحصیل

2-بی رمقی تحصیل

3-نومیدی تحصیلی

4-غلبه سایر ارزش ها بر ارزش های علمی

5-افت تحمل تحصیلی

 3- عادات تحصیلی

عادات تحصیلی در محیط خانواده و مدرسه ایجاد شده اند و می توانند رفتار تحصیلی  را به شدت تحت تاثیر قرار دهند، این عادات به گونه های مختلف ممکن است ایجاد مشکل کنند. در زیر مشکلات مربوط به این طبقه آمده است:

1-طفره روی

2-عادات غلط در شروع سال تحصیلی و مطالعه

3-عادات غلط در حین مطالعه

4-عادات غلط در ختم مطالعه

5-عادات غلط در حین امتحان

 4-  برنامه ریزی تحصیلی

اگر چه برنامه ریزی تحصیلی  رکن اساسی تحصیل است، ولی آموزش  برنامه ریزی تحصیلی کمتر مورد توجه می باشد. این امر می تواند ایجاد مشکلات مختلفی نماید که در امر تحصیل خلل ایجاد می کند.

 در مورد برنامه ریزی تحصیلی می توان  مشکلات مختلفی را شناسایی کرد، این مشکلات به شرح زیر است:

1-بی برنامه بودن

2-برنامه ریزی دقیق و کمال گرایانه

3-برنامه ناهمگون با سبک زندگی سالم

4-برنامه متراکم و موقت به جای برنامه دائم همراه با مطالعه تدریجی

5-در اولویت نبودن امور درسی در برنامه های عادی افراد

 5- مطالعه

مطالعه رکن اصلی رفتار تحصیلی است. بیشتر تلاش های مختلف تحصیلی به منظور تقویت مطالعه است.

شاید بتوان گفت عمده ترین یادگیری به ویژه در مقاطع و دوره های بالاتر  با مطالعه ایجاد می شود. با وجود اهمیت فوق العاده مطالعه  آسیب هایی وجود دارند که می توانند در مطالعه خلل جدی ایجاد کنند. این آسیب ها عبارتند از:

1-مطالعه بدون رعایت پیش نیاز

2-پایین بودن کمیت مطالعه

3-نا متناسب بودن سرعت مطالعه

4-زیاد بودن کمیت مطالعه

5-عدم استفاده از مهارت های صحیح مطالعه

 6- مشکلات ذهنی و عاطفی  مربوط به تحصیل

برخی افراد حاضرند هر کاری انجام دهند، ولی به امور تحصیلی نپردازند. در هنگام پرداختن به امور تحصیلی  از جمله مطالعه یا شرکت در کلاس ها احساس غمگینی ،گرفتگی و افسردگی می کنند و اگر به کارهای دیگر بپردازند راحت ترند.  اگر چه بیماری ها و آسیب های روانی  با علائم خاصی مشخص می شوند  و پیامد های خاصی نیز دارند، ولی برخی از این اختلالات رابطه مستقیمی با  مسائل تحصیلی دارند. در این طبقه مشکلات زیر قرار می گیرند؛

1-افسرگی و نوسان خلق

2-وسواس کلی و وسواس در امور تحصیلی

3-احساس ناتوانی تحصیلی

4-مشکلات مربوط به تمرکز و توجه

5-داشتن اضطراب حین مطالعه

 7-  محیط و جو حاکم بر تحصیل

محیط و جو حاکم بر فرد می تواند در افزایش و تقویت رفتارهای تحصیلی  و بر عکس افت این رفتارها  مؤثر باشد. منظور از محیط، شرایط فیزیکی حاکم بر فرد در کلاس و در حین مطالعه است مثل نور ،دما ،سر و صدا و ... و منظور از جو تحصیلی فضای عاطفی حاکم بر فرد است . گاهی اطرافیان ، دوستان و خانواده  نگرش مثبتی به تحصیل دارند و به طور مستقیم  یا غیر مستقیم  او را تشویق به مطالعه می کنند و گاهی نیز بر عکس نگرش اطرافیان نسبت به تحصیل  مثبت نیست و حداقل به صورت غیر مستقیم  بازداری تحصیلی انجام می دهند.

 مشکلات این طبقه بدین شرح است:

1-محیط فیزیکی نامناسب مثل محیط با نور کم، دمای نامناسب  و سر و صدا

2-شرایط فیزیکی نامناسب  مثل نا بسامانی و به هم ریختگی محیط

3-تاکید بر ارزش های غیر علمی  در محیط منزل و حوزه

4-عدم تشویق دوستان  و اطرافیان به ادامه تحصیل  و مطالعه

5-نداشتن الگوی  صحیح  در امور تحصیلی

 8- مشکلات مربوط به امتحان

یکی از شایع ترین آسیب های تحصیلی که تاثیر عمده ای بر وضعیت روانی و جسمانی افراد دارد، مشکلات مربوط به امتحان است. در این طبقه  پنج مشکل بدین شرح قرار می گیرد:

1-مشکلات فرا شناختی مربوط به شناسایی مطالب مهم

2-عدم مهارت در پاسخ به سؤالات در جلسه امتحان

3-اضطراب امتحان

4-شرایط فیزیکی و روان شناختی نامناسب در جلسه امتحان

5-ارزشیابی نامطلوب شامل سؤالات نامناسب و تاکید بر حفظ مطالب و عدم توجه به اهداف مختلف یادگیری در سنجش

 9- مشکلات جسمانی

گاهی به دلیل  مسایل و مشکلات جسمانی  افراد در مسیر تحصیل نمی توانند  به طور صحیح طی طریق کنند.چنان چه این مشکلات ناشی  از مسایل مربوط به تحصیل و مطالعه باشد و به نوبه خود باعث ایجاد مشکل در مسایل تحصیل شود مشکلات جسمانی  مربوط به تحصیل نامگذاری می شود. مشکلات مربوط به این طبقه به شرح زیر است:

1-خستگی زود رس در هنگام مطالعه یا در کلاس درس

2-مشکلات مربوط به تغذیه، قبل، حین و بعد از مطالعه

3-سبک غلط نشستن  هنگام مطالعه یا در کلاس

4-مشکلات مربوط به خواب

5-مطالعه در اتومبیل و حین راه رفتن

 10-  انتخاب و تصمیم گیری

در این طبقه مشکلاتی قرار می گیرند که به نوعی در مورد انتخاب رشته تحصیلی می باشند.

واقعیت این است که علل برخی مشکلات و شاید افت تحصیلی می تواند به نوعی به شروع به تحصیل  در یک رشته خاص برگردد.

به منظور بررسی دقیق تر  در این حیطه می توان پنج مشکل خاص را مطرح کرد:

1-انتخاب رشته تحصیلی بدون بررسی و دقت لازم

2-انتخاب رشته تحصیلی  بر اساس ملاک های صوری و مجازی و کاذب جامعه

3-بی هدفی تحصیلی و یا بی تصمیمی

4-انتخاب رشته تحصیلی  بدون توجه به دو معیار  با اهمیت استعداد و رغبت

5-دلبستگی بیمارگونه به یک رشته خاص

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 339
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 50
ارسال نظر در مورد این مقاله

شماره‌های پیشین مجله

MDB2 Error: unknown error