یکشنبه
خرداد 23
 
  • افزایش اندازه متن
  • اندازه متن پیش فرض
  • کاهش اندازه متن

استغنا و حقیر ندانستن خود (قسمت دوم)

مقاله 4، دوره 2، شماره 5، پاییز 1390، صفحه 12-13 XML اصل مقاله (419 K)
نوع مقاله: مقالات
نویسندگان
مولوی غلام نبی نعمتی
چکیده
احساس حقارت یک بیماری روانی است که در نتیجه ضعف ایمان و اعتقاد و خود فراموشی پدید می آید. علامه ابوالحسن ندوی در فرازی از سخنانش خطاب به طلاب می فرماید : (جای حیرت و شگفتی است کسی که وارث انبیا و پیامبران الهی است در خود احساس حقارت نماید،‌ این امر نتیجه ضعف عقیده و ایمان است. اگر نائبان و وارثان انبیا و حاملان علم نبوی چنین احساسی داشته باشند بدان معناست که مقام نبوت را که از بالاترین ارزش هاست ناچیز می داند.
موضوعات
مقالات
اصل مقاله

سروران ارجمند: شما دارای گوهر گرانمایه ای هستید که اهل دنیا از آن بی بهره اند. سینه های شما جایگاه علوم قرآنی وحقایق معنوی است که جهان را منور می سازد. چنان چه از میان شما حصیرنشینان کنج حجره و مدرسه انسان هایی پیدا شدند که با همت های بلند خود در جهان حماسه ها آفریدند و انقلاب ها به پاکردند.

بر خود نظرگشا ز تهی دامنی مرنج                     در سینه تو ماه تمامی نهاده اند

پر واضح است کسی که خود را حقیر و فرومایه پندارد، هیچ چیز و هیچ کس او را عزت نمی دهد فردی که در دل خود جایی ندارد در جهان هم جایی نخواهد یافت. حاتم طایی همین مطلب را در ضمن شعری چنین سروده:

(ونفسک اکرمها فانک ان تهن                      علیک فلن تلقی من الناس مکرماً )

(خویشتن را گرامی بدار، زیرا اگر خودت را حقیر و بی ارزش دانستی، پس از اهل دنیاکسی تو را گرامی نخواهد داشت.)

نیز قرآن کریم به ما درس استغنا می دهد، جایی که می فرماید: ( اتمدّوننی بمالِ فما آتانی الله خیرٌ مما آتاکم بل انتم بهدیتکم تفرحون )، زیرا این آیه بیانگر امتحان سلیمان توسط بلقیس است، که با ارسال هدایای گران بها می گوید:(انی مرسلة الیهم بهدیةٍ فناظرةٌ بم یرجع المرسلون) اگر سلیمان از قبول هدایا بی رغبتی نمی کرد باید آماده جنگ با لشکریان بلقیس، ملکه سباء می شد و هیبتش زیر سؤال می رفت پس استغناء مدار عزت و طمع مدار ذلت است.

شیرنر رامی کند روبه مزاج                               احتیاج واحتیاج واحتیاج

بر وعده های پروردگار اعتماد و یقین کنید و تقوای اورا پیشه کنید، زیرا برای متقین وعده روزی فرموده: (من یتقی الله یجعل له مخرجا و یرزقه من حیث لایحتسب) .

به ظاهر در این راه رفاه اقتصادی و مادی وجود ندارد، اما دور نمای آن را خداوند سبحان این گونه به تصویر می کشد: (وجعلنا منهم ائمة یهدون بامرنا لما صبروا وکانوا بآیاتنا یوقنون ) زیرا همیشه خداوند اهل تلاش و مجاهده را سیادت و رهبری می دهد.

5- سعی وتلاش؛

کسانی که راه و مسیر تعلیم علوم دینی را در پیش می گیرند، باید متوجه باشند که حاصل نمودن مراتب رشد و تعالی امری موروثی نیست، بلکه باید برای حصول آن سعی و تلاش کنند.

هرکس همتش بلند باشد و اراده اش قوی و استوار، به درجات عالی دست خواهد یافت. برگ حنا تا با سنگ سائیده نشود رنگش ظاهر نخواهد شد. باید طالب دانش و کمال همچون خشت خام وارد کوره مشکلات و سختی ها شود و بیدار خوابی ها و درد سرها را به جان پذیرا شود تا به قله های کمال و سربلندی صعود کند.

چنان چه سعدی می گوید :

  ( گنج صبر، اختیار لقمان است           هر که را صبر نیست حکمت نیست )

امام نووی در کتاب آداب العالم و المتعلم  نقل کرده : امام شافعی (رحمه الله ) می گوید: علم را از راه نعم و مقام و ملک نجویید، هر کس از طریق از خود گذشتگی و تحمل سختی ها و جور استاد بدان دست یابد رستگار شود، دانش را جز با شکیبایی در مقابل ناگواری ها نمی توان به دست آورد، در این مسیر بُرد و سعادت با تنگدستان نیازمند و پویندگان واقعی آن است نه بی نیازهایی که تفنناً به دنبال آنند.

مالک بن انس (رحمه الله ) گوید: کسی به نهایت درجه آگاهی و علم نرسد تا زمانی که از ناداری، تنگدستی و سختی ها نکشیده و ایثارها نکرده باشد.

ابو حنیفه (رحمه الله ) گوید: رسیدن به مقام علمی و فقاهت جز با همت عالی ممکن نیست و ترک علایق مادی ممکن نمی شود مگر با قناعت به کم و رضایت به اندک ).

امام نووی در فراز دیگری می فرماید: ( العلم حربٌ للمتعالی کالسیل حربٌ للمکان العالی ) یعنی کسب دانش نبرد برای رسیدن به بزرگی هاست همچنان که سیل نبرد می کند برای تسخیر بلندی ها .  

تصمیم جدی بگیرید تا خودرا آن چنان با ارزش وگران بها سازید که تمام جهان قادر به پرداخت بهای تان نباشد.

گاهی انسان از یک مدرسه کوچک و غیر مشهور می تواند دارای فضل و کمال گردد و گاهی هم انسان سست عنصر و بی انگیزه در دانشگاه الازهر هم به جایی نمی رسد.

بسیاری ازشخصیت های برجسته جهان با وجودی که شرائط زندگی وفق مرادشان نبوده یا سرپرستی در زندگی نداشته اند اما باتلاش جوانمردانه و خستگی ناپذیر خود درعرصه گیتی درخشیده اند و ناموران روزگار شدند و به مقام های عالی علمی و قرب الهی رسیده اند؛ از آن جمله می توان امام محمد غزالی و علامه عبدالقادر گیلانی را نام برد که با فقدان پدر در ایام کودکی و نخ ریسی مادر و تلاش مردانه خود جهان را دگرگون کردند (رحمةالله علیهما). و اخیرا می توان از امام راحل (قدس سره) یاد کرد که با همت والای خود دنیا را متحول نمود.

پس با استفاده صحیح از استعداد و صلاحیت های ذاتی و استعانت از ذات پروردگار می توان به ارزش های والایی دست یافت.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 370
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 56
ارسال نظر در مورد این مقاله

شماره‌های پیشین مجله

MDB2 Error: unknown error